Uitingen van verbondenheid

Als er iemand gestorven is van wie je veel gehouden hebt, ga je vaak gewoonten - rituelen - ontwikkelen. Om degene en diens leven te herdenken, te eren. Even stil worden en rust vinden. Het geeft steun. Even met warmte aan diegene denken, uiting geven aan je gemis en verdriet en je liefde te betuigen die blijft voortbestaan, dat gouden koord dat blijft bestaan.

Het ritueel maakt ook dat de herinnering aan de dierbare levend wordt gehouden; door de rituelen worden als het ware zelfs nieuwe herinneringen gemaakt.

Het branden van een kaars komt daarbij vaak voor: vuur geeft licht en warmte, maakt het gemis zichtbaar, is een symbool van de liefde en de verbinding tussen aarde en hemel. Dat laatste geldt ook voor branden van wierook, waarbij je gedachten als rook en geur naar de hemel opstijgen. Veel mensen richten ook een speciaal plekje in huis in voor hun dierbare, met een foto, een kaarsje en symbolische spulletjes. Het zijn allemaal uitingen van verbondenheid. 

Mijn nieuwste song 'Expressions of Connection' gaat daarover: de (kleine) dingen die je doet die eigenlijk uitdrukkingen zijn van (nieuwe) verbinding. Ik beschrijf daarin welke rituelen wij hebben. Met het arrangement heb ik geprobeerd het gevoel dat bij rituelen hoort over te brengen. 

Naar het lied luisteren kan door op de lila knop met witte pijl in de player hieronder te klikken. 

De tekst vind je hier.

renetoonen · Expressions Of Connection (Rituals)

Als we elkaar in de hemel zouden tegenkomen

Vandaag is het Vaderdag. Daarom een cover van Eric Clapton, de beroemde Engelse gitarist, zanger en componist die ook een vader van een overleden kind is. Hij verloor zijn toen vierjarige zoon Conor door een tragisch ongeval en schreef daarover toen ‘Tears in Heaven’. Als we elkaar in de hemel weer zien, zou het dan hetzelfde zijn, zou je mijn naam nog weten, zou je me hand pakken en me helpen op te staan, vraagt hij zich vertwijfeld af. Maar ook dat er daar geen tranen meer zijn, maar vrede. En ook dat hij nog door moet leven, hoe zwaar het ook is, dat hij sterk moet zijn en door moet gaan. Het is een geliefd lied geworden. Daarom vroegen we Popkoor Zuilen waar ik toen in zong (en die het ook op het repertoire had staan) dit lied tijdens de uitvaart te zingen.

In de serie covers/uitvaartliederen bleef ik voor mijn versie dichtbij het origineel, met koorpartijtjes die er al in zaten, maar met toevoeging van eigen koorpartijen (zodat het in de basis driestemmig wordt) en van één element uit het koorarrangement van Popkoor Zuilen.

De tekst vind je hier.

Naar het lied luisteren kan door op de lila knop met witte pijl in de player hieronder te klikken. 

renetoonen · Tears in Heaven [cover]

Hoe Joshua aan zijn naam kwam

Vandaag is het zijn geboortedag. Geen betere dag om te vertellen hoe Joshua aan zijn naam kwam. Want daar gaat ‘That’s How You Got Your Name’ over. Dat kun je dan ook in het lied horen, maar ik zal het in het kort vertellen.

Op Nieuwjaarsdag zaten we in de Jacobuskerk, in de wijk waar we een paar maanden daarvoor waren komen wonen. Het Feest van de Heilige Familie stond op de kalender: het gaat over de dag dat Jezus zijn naam kreeg. (Volgens de Joodse traditie wordt een jongetje op de achtste dag na de geboorte besneden en krijgt het zijn naam.) In het Hebreeuws is die ‘Yehoshua’, dat ‘God redt’ betekent. Op zoek naar een naam voor het zoontje dat we verwachtten, resoneerde deze naam bij ons, vooral in de Engelse vorm. Een naam die zowel stoer als vriendelijk is. Een eerdere Jozua (in het Oude Testament: Exodus en Jozua) was de helper en opvolger van Mozes die het Beloofde Land (met name de inname van Jericho is heel bekend, met name door de spiritual) veroverde, een dappere leider. Allemaal mooie eigenschappen.

In mijn lied beschrijf ik het zoals ik het aan hem zou uitleggen. De tekst vind je hier .

Naar het lied luisteren kan door op de lila knop met witte pijl hieronder te klikken. 

renetoonen · That's How You Got Your Name

Ook een kind leeft niet voor zichzelf?

'Niemand leeft voor zichzelf'. Dat is de titel van het lied uit de GvL-bundel dat ook tijdens de uitvaart van Joshua door het Jacobuskoor werd gezongen.

Ook de tekst van dit lied is geschreven door Huub Oosterhuis, de muziek ditmaal door Floris van der Putt. Dit lied wordt vaak gezongen tijdens uitvaarten. Vandaar dat die ook deze keer werd voorgesteld.
Ik heb het opgenomen, omdat het tijdens de uitvaart van Joshua werd gezongen. Vandaar mijn keuze voor het 'kerkelijk' arrangement (in een enigszins 'Taizé-achtige zetting). Ik zou het nu niet zo snel meer laten horen voor de uitvaart van een kind: daarvoor vind ik de tekst veel te zwaar en deze biedt ook geen troost. Nu, ter gedachtenis aan Joshua.
De tekst vind je hier.
Luisteren naar mijn versie kan door op de lila knop met witte pijl hieronder te klikken.

Zoek naar het licht

Normaal gesproken droom ik nooit, althans ik onthoud ze niet. Maar toen we op vakantie waren, werd ik op een ochtend wel wakker met een flard van een droom: “door de barsten schijnt het licht”. Een mooi beeld dat door veel artiesten is gebruikt; de bekendste is denk ik Leonard Cohen. Omdat een onthouden droom voor mij bijzonder is, vond ik dat ik er wat mee moest doen. Dat heeft dus geleid tot ‘Where the Light Gets through’.
In het eerste couplet beschrijf ik hoe je je voelt, nadat je iets vreselijks hebt meegemaakt. Maar juist omdat de muren van de geruïneerde ‘kathedraal’ barsten heeft, kan daar het helende licht doorheen komen.
In het lied beschrijf ik verder aan de hand van natuurverschijnselen manieren om te zien dat er – ondanks het donker – altijd ook licht is. Het is een aan te leren kunst om overal lichtpuntjes te zien. Ik heb dat principe geleerd van schilderes Marloes van Zoelen die zich door donkere perioden in haar leven daar een missie van gemaakt heeft.
En ten slotte: het licht is altijd sterker dan het donker: zelfs het kleinste kaarsje verdrijft de duisternis. Maak er goed gebruik van en - naar Matteus 5:15  – je kunt het zelf ook zijn.
Je kunt naar het lied luisteren door op de lila knop te klikken. De tekst vind je hier.

Het licht

Mijn Tribute to Joshua bestaat naast zelfgeschreven liedjes ook uit covers die in deze context betekenisvol zijn. Binnen die covers ben ik een serie gestart van liederen die we in de uitvaart van Joshua lieten horen of uitvoeren (eerder publiceerde ik Morning Has Broken, Fragile, We All Need Some Light).

Omdat het vandaag Wereldlichtjesdag is hierbij mijn uitvoering van 'Vriendelijk licht', een bekend lied uit de rooms-katholieke kerk, uit de GVL-bundel die in onze Jacobuskerk werd gehanteerd. Het lied is geschreven door Huub Oosterhuis (tekst) en Bernard Huijbers (muziek).

In de uitvaart zong het Jacobuskoor dit lied toen Carla en ik de vier kaarsen aanstaken bij Joshua’s kistje om hem daarmee in het licht te zetten. Dat is het symbool dat we vertrouwen hebben dat Joshua mag zijn in het vriendelijke, veilige, tedere en warme licht van God. De tekst van het lied is ook een vraag om de steun van God.

Ik heb voor het lied een (koor)arrangement geschreven en heb – zoals altijd in mijn Tribute to Joshua – alle partijen ook zelf uitgevoerd.
Om te luisteren naar het nummer klik je op de paarse knop in de player hieronder.

Dankbaar dankjewel

In ‘There’s No Place’ schreef ik over mijn verdriet over dat er – schijnbaar – geen plaats was voor Joshua. Toch is er ook een andere kant. Want wat werken er toch bijzondere mensen in de zorg! We zijn dankbaar voor wat mensen – professionals en vrijwilligers – voor hem gedaan hebben om hem te helpen bij al zijn drempels en beperkingen. Niets was eenvoudig voor hem, niet zo eenvoudig als het bij andere kinderen min of meer automatisch gaat bij hun ontwikkeling. Na zijn geboorte werd er al gekeken naar de mogelijkheden van zijn handen en voeten, was er aandacht voor hoe hij kon drinken uit een flesje (met speciale speen) en met een gehemelteplaatje. Fysiotherapie om zijn motoriek te stimuleren: te leren omrollen, kruipen, staan en lopen. Logopedie om goed te leren slikken en praten. Kinderartsen, orthodontist, kno-arts en andere specialisten. De medewerksters van de speciale kinderopvang en van de therapeutische groep, de vrijwilligster die elke zaterdag trouw met hem kwam spelen om hem te stimuleren in zijn ontwikkeling.
We zijn dankbaar voor alles wat jullie voor Joshua gedaan hebben, gewoon omdat hij een jongetje was die het nodig had. Dankbaar voor al jullie kennis, inzet, vaardigheden, verzorging, geduld, voor alles wat jullie voor hem – en ons - gedaan en bedacht hebben, tot en met de liedjes tijdens zijn uitvaart. Dat kan je alleen doen als je het vanuit je binnenste zélf graag wilt. Uit liefde voor een ander dus. En dat maakt het heel bijzonder. Een welgemeend dankjewel daarvoor.
De tekst kun je hier lezen; om te luisteren naar het nummer klik je op de paarse knop in de player hieronder.

Behoefte aan licht

Toen we de liedjes selecteerden voor zijn uitvaart, schoot deze al snel bij me binnen. Niet alleen omdat het een nummer van één van mijn favoriete bands is – Transatlantic – en geschreven door één van mijn muzikale helden (Neal Morse). Maar zeker ook vanwege de hartenkreet die erin zit. Want we zaten in een donkere periode, en wisten dat ook de nabije toekomst er donker uit zou zien voor ons. We hadden behoefte aan licht, warmte en troost, van God en van de mensen om ons heen. Dat blijkt ook duidelijk uit het refrein.
Maar uit de coupletten kun je ook nog een andere boodschap lezen. Een boodschap, die ons zou kunnen helpen de pijn en het verdriet te kunnen dragen. Hoe naar de omstandigheden ook kunnen zijn, wacht niet af, doe iets. Laat je niet het slachtoffer worden van wat er met je gebeurd is. Geef het niet op. Wees geen stier die in de arena radeloos rondjes rent tot de genadeklap valt. Ze zijn de film nog aan het draaien en je kunt daarin nog steeds een rol spelen!
Het mag nu donker zijn, maar de zon zal eens schijnen, zoals ze eerder geschenen heeft.
De tekst kun je hier lezen; om te luisteren naar het nummer klik je op de paarse knop in de player hieronder.

Als er geen plaats voor je is...

Eigenlijk waren we constant bezig goede zorg en een plek voor Joshua te krijgen. We wisten natuurlijk wel dat er wat met hem aan de hand was, maar we wilden alles zo gewoon mogelijk. Maar we liepen vaak tegen onmogelijkheden aan.
Zo gaven we hem op bij een reguliere kinderopvang. De leiding beweerde dat zijn schisis – waardoor de voeding wat anders ging en langer duurde – en zijn achterblijvende motoriek geen probleem was. Voor één leidster, die toevallig ook verpleegkundige was, klopte dat ook, maar toen ze op vakantie was, werd het wel een probleem. Hij kostte gewoon te veel tijd. Joshua moest daar dus weg. Gelukkig vonden we een gespecialiseerde kinderopvang, waar hij tot het einde liefdevol ontvangen werd.
Ook vonden we een plek voor hem waar hij mentaal en motorisch intensief gestimuleerd werd, vaak één op één. De hulpverleners waren fantastisch, hij maakte mooie vorderingen en had het ook erg naar zijn zin. Maar omdat hij 4 jaar werd, moest hij daar vanaf. Hij mocht ook niet even blijven, totdat we een goede vervolgplek hadden gevonden. Een kind van die leeftijd moet naar school, maar daarvoor kwam hij niet in aanmerking en er was geen goede plek waar hij wel in zijn ontwikkeling gestimuleerd zou worden.
Als ouders voel je je erg in de steek gelaten. Het is vreselijk als je steeds maar te horen krijgt dat je kind weg moet, opgeruimd als het ware. Een beetje wrang, maar ik heb de concrete verwijzer voor ‘opruimen’ in het liedje verwerkt.
Zou hij gedacht hebben: “Er is geen plek voor me. Misschien is het beter dat ik maar wegga.”
Daar gaat ‘There’s No Place’ over. Klik op de paarse knop in de player hieronder om naar het liedje te luisteren. Wil je de tekst lezen? Klik dan hier. 

Kwetsbaar

Gelukkig sta je er normaal gesproken niet steeds bij stil: hoe kwetsbaar het lichaam en leven van de mens is. Een gezond lichaam dat zonder voortekenen plotseling iets gaat mankeren. Zoals Joshua opeens zeer hoge koorts kreeg.  Eén van de mooiste liedjes over kwetsbaarheid die ik ken, is ‘Fragile’ van Sting. Om de kwetsbaarheid van Joshua tot uitdrukking te brengen, vonden we het gepast dit lied tijdens de uitvaart ten gehore te brengen. Op ons verzoek hebben René van der Horst en Marijke van der Ouderaa, beiden toenmalig van Popkoor Zuilen waarin ik toen ook zong, een mooie, aangepaste versie vertolkt: de tekst van de coupletten hebben we achterwege gelaten, omdat deze niet toepasselijk waren. De tekst van het refrein des te meer. Ze zeggen weleens als er sprake is van verdriet en het regent dat de hemel huilt. Sting zingt ook dat de regen als tranen van een ster vallen, tranen om hoe kwetsbaar we zijn. Bij aanvang van de uitvaart van Joshua, nu bijna 11 jaar geleden, regende het ook. Alsof de hemel ook huilde. Hierbij mijn versie. De (aangepaste) tekst vind je hier.

Als je je belofte niet kunt houden

Als je kind geboren wordt, is het je plicht als ouder het te beschermen tegen alle gevaren van het leven. Dat is dan ook wat we Joshua beloofden. We waren blij dat we voor hem mochten zorgen en wilden hem beschermen. Die belofte zetten we ook op zijn geboortekaartje. Die belofte komt ook aan bod in eerdere liedjes die ik schreef: Sent to Us, On the Day You Were Born en Slipped Away. Omdat Joshua extra kwetsbaar was en niet kon praten, werd die belofte nog groter. Natuurlijk kenden we hem goed, konden we hem ‘lezen’ en wisten wat hij voelde en wilde. En natuurlijk wil je het beste voor je kind en wil je het vrijwaren van gevaren. Maar je beseft niet dat er altijd wat kan gebeuren, iets wat buiten je macht ligt. En als er dan iets gebeurt, doe je het uiterste om je kind te helpen. En dan besef je dat je je kind niet altijd tegen alles kunt beschermen. Niemand kan dat. Het gevoel van machteloosheid – dat je verder niets kunt doen om je kind te helpen, te redden - is onbeschrijfelijk. Dat heb ik eerder al willen uitdrukken in Tipota. Je hebt gefaald, je hebt je belofte niet kunnen houden. En dan ga je jezelf verwijten maken: wat als… Gevoelens van schuld (dat komt ook aan bod in The Art of Letting Go) en wroeging. Gelukkig zijn er dan ook stemmen die ervoor zorgen dat je niet gek wordt. Maar je kunt het ook niet meer ‘goedmaken'. Dan kun je alleen nog maar vragen om vergeving.  Dat is waar ‘I’m So Sorry’ over gaat. Het lied kun je beluisteren door op de paarse knop hieronder te klikken. De tekst kun je hier lezen.

Ode aan het leven

Sommige liedjes zijn onlosmakelijk met Joshua verbonden. Ik neem graag mijn eigen versie van die nummers op. Eén daarvan is Morning Has Broken van Cat Stevens.